Home » robotisering

Categorie: robotisering

Wat is jouw AI strategie? Artificial Intelligence ofwel Kunstmatige intelligentie verandert op korte termijn het speelveld in elk domein


Dit blog is het eerste blog uit een serie blogs waarin we de wereld van Kunstmatige Intelligentie gaan verkennen. Lees hier het ook het tweede deel: “Hoe zal de strijd verlopen in het Voice-first tijdperk? Apple, Google, Amazon of ..?”


De wetenschap is altijd verdeeld over het voorspellen van de toekomst. Zeker op het gebied van Kunsmatige Intelligentie (AI). Het maakt ook niet zoveel uit wat er precies in welk jaar ondersteund of vervangen wordt door AI. Iedereen is het er over eens dat het gaat gebeuren.

“AI will master many activities a lot sooner, though. Machines are predicted to be better than us at translating languages by 2024, writing high-school essays by 2026, driving a truck by 2027, working in retail by 2031, writing a bestselling book by 2049 and surgery by 2053. In fact, all human jobs will be automated within the next 120 years, say respondents.”

En dit is wat de CEO van IBM over de snelheid van AI zegt:

Het gaat sneller dan je denkt. De vraag is heb je al een AI strategie?

Dus hoogtijd om je te verdiepen in de wereld van AI en daar helpen we je graag bij. In onze Storify nemen we je mee in de wonderen wereld van AI.


Dit blog is het eerste blog uit een serie blogs waarin we de wereld van Kunstmatige Intelligentie gaan verkennen. Lees hier het ook het tweede deel: “Hoe zal de strijd verlopen in het Voice-first tijdperk? Apple, Google, Amazon of ..?”


LRN21: Nieuwe collega’s, nieuwe buren, rrrROBOTSzzz! Leren voor de robotsamenleving

Gaan robots nou echt onze banen inpikken? Krijgen we straks een sociale robot in huis die ons met allerhande huishoudelijke klussen helpt? Hebben we nog wel parate kennis nodig? Is het wel handig dat werk en inkomen gekoppeld is? Welke vaardigheden heeft de mens nodig om te overleven in de RobotSamenleving? Allemaal uitdagende vragen die LNR21 heeft behandeld tijdens hun thema-middag; rrrROBOTSzzz.

LRN21 had Fountainheads gevraagd om een Wake-Up Call te houden waarin ook de arbeidsmarkt en het onderwijs aanbod komt.

Fountainhead Jan-Henk had eerder al bij de PO-Raad zo’n soort sessie gehouden. Met een aantal nieuwe voorbeelden heeft hij de zaal aardig op weten te schudden. Hij begon de sessie met het verhaal over zijn zoon Bas. Bas paste niet zo goed in het reguliere schoolsysteem en dat had enorme invloed op zijn gedrag. Hij werd van een heel leuke vrolijke snuiter een apathisch jongetje dat niet meer uit zijn zitzak kwam. De Democratische School bood uitkomst. Een school zonder externe leerweg en -druk. Ze gaan uit van de interne leerbehoefte van het kind. Deze school heeft Bas goed gedaan en is weer pro-actief, maakt plannen en leert meer dan ooit. Lees het hele verhaal van Bas op het blog van Jan-Henk en de openbrief die Jan-Henk aan Jet Bussemaker heeft geschreven.

Daarna vertelde Jan-Henk in vogelvlucht over onderwerpen als:

– Technologische Singulariteit
– Dat de toekomst van Universiteiten onder druk komt te staan door de MOOC’s
– Hoe kunstmatige intelligentie de samenleving gaat ondersteunen
– Dat veel internationale onderwijs Start-Ups innovatie zullen brengen
– Dat we van een centrale georganiseerde economie en samenleving naar een decentrale economie en samenleving gaan
– Dat OpenSource de patent-wereld onder druk zet.
– Dat er meer geïnnoveerd en geëxperimenteerd moet worden
– Dat er meerdere passende jasjes voor de jeugd in het onderwijs moet komen.

In 2030 is de arbeidsmarkt compleet anders dan zoals we die nu kennen. De politiek probeert nu nog de flexibele arbeidsmarkt te beteugelen maar dat zijn wat stuiptrekkingen. We hebben nu al meer dan 1 miljoen zelfstandig professionals. Dat zal tegen die tijd een nog veel grotere groep zijn. Dit zijn professionals die een ‘leven-lang-leren-houding’ hebben. Die weten wat er nodig is om in gelegenheidsformaties vraagstukken van bedrijven en samenleving op te lossen. Er blijkt een enorme mismatch met de huidige houding van veel medewerkers te zijn:

Onderzoek TNS/NIPO & Randstad:

Nederland niet voorbereid op flexibele arbeidsmarkt van de toekomst

  • 69% Nederlanders ziet niets in flexibele arbeidsmarkt van de toekomst
  • 23% ziet een leven lang leren niet zitten
  • Meerderheid vindt werken tot 75ste ongeloofwaardig
  • En dan komen de robots ook nog eens onze banen inpikken zeggen velen. Laten we de komende generaties verbinden aan de toekomst. Laten we ze vaardigheden ontwikkelen die nodig zijn om de wereld mooier en duurzamer te maken. Een ding is zeker: De speeltjes uit het verleden werken niet meer.

    Deze uitgebreide Storify neemt je mee in de wereld van “Robots en Arbeid”:

    BeNisselt maakt volgende stap in (evolutie)proces

    IMG_1741

    [button color=”FF7800″ url=”https://www.fountainheads.nl/#contact”]Tweewekelijks inspiratie ontvangen?[/button][button color=”434343″ url=”https://www.fountainheads.nl/#contact”]Schrijf je in voor onze nieuwsbrief[/button]

    Nadat Jan Henk Bouman en Wim van Rooijen van Fountainheads in 2013 (bij Wonnink Zonwering) en in 2014 (bij Amfors Groep) een Trend- & Innovatiesessie (met ToekomstTafels) voor de leden van BeNisselt hebben gegeven was de vraag wat de toegevoegde waarde zou kunnen zijn van het Fountainheads concept Inspirerende Dialoog?

    Omdat niet iedereen van de groep één van de twee eerdere sessie had kunnen bijwonen hebben we op de ochtend van 4 juni gekozen voor een hybride model. Een verkorte versie van de altijd actuele Trend- & Innovatiesessie in combinatie met een Inspirerende Dialoog. Ook voor de deelnemers die de Trend- en Innovatiesessie al wel één of twee keer hadden gehoord was deze versie weer verrassend en inspirerend.

    In Amersfoort faciliteren we al 3 jaar 2 groepen met in totaal 28 ondernemers (waarvan ook een aantal leden van BeNisselt) die elk kwartaal in Het Gasthuys bijeenkomen om na een korte trend-update 2 uur met elkaar in gesprek te gaan over de implicaties van de besproken trend op business- en verdienmodellen.

    Elk kwartaal in een ochtend een serieuze dialoog met collega ondernemers uit verschillende branches over een zeer actueel onderwerp. De sessies zijn voor veel ondernemers een positieve ‘stok achter de deur’ om op regelmatige basis stil te staan bij de snelle (technologische en maatschappelijke) veranderingen en de invloed op hun bedrijf(svoering). Door structureel tijd, aandacht, energie en intentie te investeren aan kansen om te verbeteren en te vernieuwen wordt innovatie stapje voor stapje een integraal onderdeel van het ondernemerschap. Net zo gewoon en in het DNA van de onderneming ingebed als bijvoorbeeld marketing, sales, logistiek of facturatie.

    Als onderwerp van Inspirerende Dialoog hebben we gekozen voor de snelle ontwikkelingen en invloed van Supercomputers (Kwantumcomputers), Artificial Intelligence en Robot(sering). De korte video ‘Humans need not apply’ en de theorie maakte in het gesprek dat volgde veel los. We zijn niet eens toegekomen aan de vragen die we hadden bedacht te behandelen en beantwoorden die morgen.

    De leden van BeNisselt hebben weer ervaren dat het leuker het is in kansen te denken dan om ‘spookpuzzels’ te spelen. We moeten leren ‘swingen, dansen en omgaan’ met robots en supercomputers in plaats van ze als een bedreiging te zien.

    De vereniging kan nu evalueren of deze Fountainheads dienst iets is voor (een deel van) het bedrijvennetwerk of dat individuele leden zich op ‘eigen titel’ aanmelden voor een vervolg. Op de website van Bedrijvennetwerk Isselt (BeNisselt) staat een kort verslag van de bijeenkomst.

    Wil je op de hoogte blijven van wat wij zien en lezen en wat we er van vinden? Schrijf je in voor onze 2 wekelijkse nieuwsbrief via de contactpagina van deze website.

    Zoals gebruikelijk deelt Fountainheads de gebruikte slides:

    [button color=”FF7800″ url=”https://www.fountainheads.nl/#contact”]Tweewekelijks inspiratie ontvangen?[/button][button color=”434343″ url=”https://www.fountainheads.nl/#contact”]Schrijf je in voor onze nieuwsbrief[/button]

    [button color=”FF7800″ url=”https://www.fountainheads.nl/inspirerende-gastspreker-in-huren-die-de-zaal-in-de-fik-kunnen-zetten/”]Wil je meer weten over Fountainheads als gastspreker?[/button][button color=”434343″ url=”https://www.fountainheads.nl/inspirerende-gastspreker-in-huren-die-de-zaal-in-de-fik-kunnen-zetten/”]Lees hoe onze gastprekers de zaal in de fik kunnen zetten[/button]

    Als Proef Amersfoort haar 30 jarig bestaan viert. Hoe ziet dat er dan uit? Future-Proef

    Proef Amersfoort – “Social Gastronomy, for a better world”

    Proef Amersfoort bestaat dit jaar 20 jaar en wat een verrijking is dat event voor de de stad. Het is uitgegroeid tot het ‘preuvenemint’ van het midden van het land. De laatste jaren is het verder uitgebouwd met een extra avond voor Proefgenoten en het inmiddels fameuze Proef je netwerk en er is een electronisch betaalsysteem doorgevoerd. Op de betaalpasjes van dit jaar pronken twee sterren voor elk decennium één. Dat inspireerde mij om na te denken over hoe Proef Amersfoort eruit zou zien als ze met drie sterren schitteren. Hoe ziet Proef Amersfoort eruit 2025? Gaan we dan nog wel met z’n allen naar de Hof of sturen we ons Hologram en printen we het eten thuis uit? Wordt er nog wel vlees geserveerd? Dit is een reis door de tijd. Een tijd geheel gebaseerd op mijn gedachtespinsels en totaal niet afgestemd met het huidige bestuur. Het dient ook niet als advies. Het zijn overpeinzingen over hoe events van invloed kunnen zijn op verandering van cultuur en innovatie in een stad. Ga je mee in de tijdmachine naar 2025?

    *** 30 jaar Proef Amersfoort *** mei-2015
    Net als andere jaren kijk ik ook dit jaar weer uit naar dit event. Een periode van ontmoetingen, genieten van heerlijke smaakbeleving, wijnen en verrassende desserts. Ik ben benieuwd wat voor festiviteiten het bestuur van Proef Amersfoort voor ons in petto heeft. Als het net zo’n feestje wordt als tien jaar geleden dan zit het wel goed. Als je toch terugkijkt op die tien jaar dan is er toch wel een hoop veranderd, niet in de laatste plaats door het harde werken van het bestuur. Zij hebben steeds alle innovaties op zowel sociaal als technologisch vlak een plek te geven in het jaarlijkse event. Ze hebben samen met hun ecosysteem continue geëxperimenteerd met de kansen en mogelijkheden die technologie biedt.

    Dit doet me denken aan de inzet van de afwasrobot Dexter in 2016. Dat werkte nog niet optimaal maar gelukkig maakte Proef toen al gebruik van servies waar nanotechologie in verwerkt zat zodat we toch van schone borden konden eten.

    In 2017 was de introductie van het Food-3D-printer plein. Hier streden de chefkoks om de meest creatief gemaakte gerechten. Toen was het nog bijzonder. Dat kun je je bijna niet meer voorstellen nu iedereen zo’n ding thuis heeft staan.

    In 2018 was het ontvangstteam uitgebreid met een ontvangstrobot. Dit was een humanoid met sociale intelligentie die de dialoog met de bezoekers aan ging. In 2023 was er geen plaats meer in team voor iemand van vlees en bloed. Iedereen kon gewoon genieten van het eten, want het was best hard werken in zo’n team.

    Ik geloof dat ook in dat jaar de Mandemaaker is gaan experimenteren met Meloy de robot die voor je kookt. Het was een groot succes vooral omdat deze Meloy in een netwerk de ander Meloy robots aanstuurde die geplaatst waren in de verzorgingshuizen en bij de opvang voor daklozen zodat deze op afstand konden meegenieten van de smaakexplosies van de Mandenmaaker.

    Dat was ook het laatste jaar dat je met een pasje moest betalen. Op basis van de blockchain hebben ze een eigen valuta gecreëerd. Iedereen kan met zijn smartphone, smart-watch, smart-ring of wat je maar ook smart gemaakt hebt betalen. Het gaat automatisch. Je smart-ding weet waar je bent, je krijgt de menukeuze voor je. Je smart-ding ziet welke gerechten het best passen bij jouw smaakbeleving, allergieën en andere voorkeuren. Het wordt direct bestelt en betaalt. En vanaf dat jaar werd ook alles uitgeserveerd met drones.

    De Why van Proef – “Social Gastronomy, for a better world”
    Ik dacht niet dat het kon maar ik ben nog meer fan geworden van Proef toen bleek dat alle inspanningen niet alleen gericht waren op het event maar ook op iets dat groter was dan dat. Het bestuur had na alle festiviteiten ter gelegenheid van het 20 jarig bestaan stil gestaan bij hun bestaansrecht. Ze hadden nagedacht over hun doel, missie, hun bestaansrecht en hun Why. Een goede Why geeft richting om de wereld om je heen ten positieve te veranderen. Je gaat iets doen dat groter is dan jezelf alleen. Proef kwam er achter dat ze invloed wilden hebben op de verandering van de eetcultuur in de samenleving. Proef Amersfoort is op onderzoek gegaan en hebben hun Why gevonden in de term; “Social Gastronomy, for a better world”. Dit gaf ze richting om een fantastische bijdrage te leveren om de wereld om hen heen mooier te maken.

    Van lineair naar circulair
    Dit jaar is het de normaaltste zaak van de wereld dat Proef2025 100% duurzaam en circulair is. In 2015 zaten we nog vast in een lineaire economie. We haalden van alles onnadenkend uit de grond. In 2017 waren er zelf meer grondstoffen boven de grond dan onder de grond. We maaiden bomen om en lieten voormalige regenwouden compleet kaal geslagen achter. We gebruikten de grondstoffen een tijdje en dan gooiden we het weg en hier eindigde het als afval. Dat was de zogenaamde Take-Make-Waste-Economy. Nu leven we in een circulaire economie, waar we al nadenken over het opnieuw gebruiken van de grondstof alvorens het gemijnd wordt. Dus voor het gebruik is het nieuwe leven al bepaald. Proef Amersfoort heeft hier goed op ingespeeld en alles maar dan ook alles, van tenten tot reclame materiaal is circulair.

    Zelfvoorzienend in energie
    Het bestuur van Proef heeft in 2016 de eerste stappen gezet met het Platform Festivals Amersfoort, City Marketing Amersfoort, de Gemeente en 033Energie om de festivals, de horeca en de binnenstad zelfvoorzienend in energie te maken. Onder het motto; ‘Toegang is belangrijker dan bezit’, heeft de Gemeente de eerste Tesla Powerpacks aangeschaft. Deze “gemeente-accu’s” worden geladen met de zonnepanelen die op de daken staan van gemeentelijke gebouwen en ingezet worden op het moment dat er energie nodig is. Het eerste jaar was een groot succes. 033Energie heeft het voortouw genomen om te komen tot een goed financieringsmodel voor de samenwerkende partijen waardoor het Powerpack-netwerk verder is uitgebreid. Nu is er een overvloed aan duurzame ‘gratis’ energie voor elke energiebehoefte. De bijvangst van deze ontwikkeling was dat het de inwoners van Amersfoort heeft geïnspireerd om zelf in hun eigen, wijk, straat en huis te gaan experimenteren met het opslaan van energie. Maar ook de binnenstad ondernemers zijn gaan bewegen en hebben hun daken vol gelegd met zonnepanelen.

    Armoede en honger uitbannen
    “Social Gastronomy, for a better world”. Deze Why gaf het bestuur richting om een bijdrage te leveren aan het doel dat de Wereldbank heeft gesteld in 2014 om honger en armoede in 2030 uit de wereld te bannen. Dit doel heeft wereldwijd gezorgd voor een complete voedselrevolutie. In 2015 werd in Nederland nog eenderde van het voedsel verspild. Het verspillen van voedsel heeft grote ecologische, economische en sociale gevolgen. Met voedselverspilling gooi je niet alleen het geld en het eindproduct weg maar ook de energie die gestoken is in teelt, verpakkingen, transport, koeling en bereiding. We gooien gemiddeld 50 kilo per persoon weg. In een kilo voedsel zit zo’n 13 liter benzine. Het bestuur van Proef trok zich dit aan en heeft hier beleid opgemaakt. Niet alleen beleid om het afval tijdens Proef Amersfoort uit te bannen, want dat zou maar beperkt effect hebben. Ze hebben een kennisplatform gebouwd waarbij ze hun opgedane kennis delen met de chefs, horeca-ondernemers, retailers en consumenten om te inspireren anders met voedsel om te gaan en de circulaire uitdagingen met elkaar op te pakken. Dit heeft geleid tot een circulairsysteem tijdens de Proef Amersfoort dagen. In 2018 zijn alle horecagelegenheden in de regio Amersfoort met dit circulaire systeem gaan werken.

    Instead of dumping it, make it ‘delicious’
    Door dit kennisplatform steeds verder uit te bouwen en open te stellen zijn er steeds meer inwoners geïnfecteerd geraakt en bestaat er sinds 2020 geen voedselafval meer in de regio Amersfoort. Leerhotel het Klooster is een belangrijke pion geweest in deze ontwikkeling. In 2018 hebben zij een leerweg ontwikkeld hoe je van voedselafval de heerlijkste gerechten kunt maken. Ze zijn uitgegaan van het het credo dat afval pas afval is als het op de verkeerde plek ligt. Zij hebben ervoor gezorgd dat wat we voorheen afval noemden dat dit nu de basis is voor alle gerechten. Ze hebben het kennisplatform uitgebreid en in de Opensource geplaatst waardoor dit de landelijke inspiratieplek is geworden waar Nederlandse chefkoks, hobbykoks en de consument hun kennis en ervaring delen om van voedselafval waardevol eten te maken.

    Nieuw voedsel
    De opgemaakte borden zijn komend jaar tijdens het 30-jarige bestaan van Proef compleet anders dan in 2015. In die jaren werd nog veel vlees gegeten, dat had een enorme impact op de wereld en het milieu. Van alle soja en maïs op de wereld werd destijds maar 1% á 2% gebruikt voor menselijk consumptie. Het verbouwen van al dit veevoer heeft gezorgd voor ontbossing, ontwatering en erosie. Nog maar niet te spreken over het dierenleed, de vervuiling van mest en de CO2-uitstoot van al dat vee. Vlees eten is nu not-done. We hebben het niet nodig. Het is te vervuilend en er zijn veel betere en smaakvollere alternatieven gekomen. De revolutie is in 2015 aangejaagd door de Dutch Weed Burger en de Vegetarische Slager. Zij hebben anderen geïnspireerd om andere producten door te ontwikkelen. Dit alles had een positief effect op de eetcultuur in de westerse wereld. Denk niet dat komend jaar geen lamsrackjes, een sappige steak of een heerlijke gerookte paling op de borden ligt. Het is er wel alleen groeien deze producten niet meer maar ze worden gekweekt.

    Big data smaakt beter
    Om het ciculairesysteem steeds verder te optimaliseren maakt Proef Amersfoort gebruik van Big data gecombineerd met slimme algoritmes. Chef Watson, de supercomputer van IBM, had zijn eerste kookboek in 2015 op de markt gebracht en is snel uitgegroeid tot de inspiratiebron van alle chefs in de wereld. Proef Amersfoort heeft deze ontwikkeling op de voet gevolgd en geïntegreerd in hun platform. In het platform is er ook een soort AirBnb systeem ontstaan van alle lokale moestuinen, lokale boerderijen, supermarkten en andere leveranciers. Het is compleet transparant welke producten waar liggen en wanneer het nodig is voor gebruik. Op basis van deze data adviseert Chef Watson de chefkoks welke gerechten ze kunnen maken. De chefkok gaat op basis van deze adviezen aan de slag met zijn/haar team en samen met Watson komen ze tot de personal touch waardoor er de meest verrassende smaakvolle gerechten geserveerd worden die een engeltje voor de tong zijn.

    Autonome logistiek onderdeel van de stad van de Toekomst
    Proef Amersfoort heeft in de loop der jaren ook de totale logistiek verduurzaamd en een deel ook autonoom gemaakt. De logistiek wordt onder andere georganiseerd met self-driving elektrische vervoersmiddelen. Het is een samenspel tussen drones door de lucht en vervoer op de grond. Op basis van Big Data en slimme algoritmes wordt de toevoer van materiaal, ingrediënten en andere bestellingen geregeld. Deze stappen hebben ertoe geleid dat de Gemeente samen met haar stakeholders zijn gaan bouwen aan de stad van de toekomst.

    Terugkijkend op die tien jaar blijkt er veel veranderd te zijn. Mooi dat een event de innovatie-aanjager van een stad kan zijn. Dat hebben ze niet alleen gedaan maar met vele enthousiastelingen en doorzetters. Nou ik stap in mijn vliegende auto en ga vanavond zelf naar de Proef mijn hologram is moe. Kijk je mee met de hololens? 😉

    Is dit fantasie of kan dit werkelijk een scenario zijn? Mis ik iets? Sla ik de plank mis? Ik ben benieuwd naar jouw ideeën, zet ze in de comments. Bedenk wel; ‘Denying the future is so 2015’

    Gastcollege bij AOG opleidingen; Strategisch ondernemen met arbeid

    Op vele podia en bij veel ondernemingen hebben de Fountainheads hun visie uiteengezet; je kunt met de speeltjes uit het verleden de toekomst niet voorspellen. Een beetje rammelen aan je excel en daar toch nog 6% groei uithalen werkt niet meer. Je moet verbonden zijn met de wereld om je heen die zo snel verandert. Dit doen Wim en Jan-Henk zelf ook. Ze zijn naast Fountainheads ook actief binnen Permanent Beta, een soort kennisdeeltjesversneller waar inmiddels meer dan 2100 dwarsdenkers, systeemprikkers en friskijkers elkaar regelmatig ontmoeten om elkaar te inspireren en sociale innovatie te versnellen. Zij hebben 26 weken lang de VPRO-Tegenlicht Meet-UPs in Amersfoort voor Permanent Beta georganiseerd. Mooie onderwerpen die aansluiten bij het trendverkennen en waar je met anderen de verdieping zoekt op de onderwerpen. Dit zorgt voor persoonlijke groei en verhalen die we weer kunnen delen.

    Al dit delen was ook de AOG – School of Management – opgevallen. Zij vonden het interessant om het Permanent Beta en Fountainheads verhaal te verweven in hun opleiding; Strategisch Ondernemen met arbeid. In drie uur tijd heeft Fountainhead Jan-Henk Bouman de deelnemers meegenomen in de wereld van businesstrends, de exponentiële groei van technologie en de impact daarvan op samenleving, arbeid en onderwijs.

    We hadden een speciale openingsvideo gemaakt om wat sfeer te maken:

    Na deze opening was de opbouw als volgt:
    Wake-Up Call
    – deel 1: Technologische Singulariteit
    – deel 2: Het belang van innovatie
    – deel 3: Businesstrends
    – deel 4: Dialoog middels Kahoot en de VPRO Tegenlicht clips

    De slides van deel 1 t/m 3 delen we graag middels deze slideshare:

    Deel 4: Dialoog middels Kahoot en de VPRO Tegenlicht clips
    Dit was een leuk experiment. We hebben gebruik gemaakt van Kahoot. Dit is een hele simpele en effectieve tool om stemmingen te houden over stellingen. We hadden een selectie gemaakt van VPRO-Tegenlicht Clips die relevant zijn voor de toekomst van werk en verwerkt in Kahoot. Dit maakte het mogelijk dat bij het afspelen van de video een stelling stond waarop gestemd kon worden via de smartphone. Vervolgens was dit de input voor de dialoog die we voerden me elkaar.

    Het was een dynamische en leerzame middag/avond.

    Extra studiemateriaal:
    We hebben de deelnemers extra studiemateriaal belooft en wat andere relevante linkjes:

    Storify over de robotisering en arbeidsmarkt

    Open brief van Jan-Henk aan Jet Bussemaker over toekomst van het onderwijs

    Blog over democratisch onderwijs; Ga je voor het geluk van je kind of diploma’s

    De gruwelijk impact van de deeleconomie op samenleving, politiek en onderwijs

    De invloed van robotisering op arbeidsmarkt en onderwijs is groot.

    Symposium Robotics & Society

    Wat voor invloed heeft de robotisering en automatisering op de arbeidsmarkt en het onderwijs? Fountainheads heeft samen met KLM en Deloitte de studenten van de Tilburg University meegenomen in de wereld van automatisering en robotisering tijdens het symposium: “One step ahead | Robotics & Society”. Het symposium was georganiseerd door de studievereniging Polis van de studie Organisatie Wetenschappen onder de bezielende leiding van Rosanne Lugtenburg.

    Symposium Robotics & Society

    Fountainheads had een dubbelrol, als dagvoorzitter moesten we het tijdschema bewaken, de dialogen aanwakkeren en begeleiden. Daarnaast was het de bedoeling om met onze Wake-Up Call de boel wat op te schudden, en dat is gelukt ;). De dag zijn we knallend begonnen met deze openingsvideo die we speciaal voor dit symposium hebben gemaakt:

    Er zat een mooie opbouw in de middag. Fountainheads zorgden voor meer inzicht in de ‘algemene’ trends, KLM nam iedereen mee naar de status van robotisering en automatisering binnen het bedrijf en Deloitte liet zien wat voor effect dit alles heeft op onderwijs en de arbeidsmarkt.

    Onze Wake-Up Call gaf de studenten inzicht in de ontwikkeling van OpenSource, exponentiële groei van technologie, deeleconomie, het belang van innovatie voor het bedrijfsleven, maar vooral dat de speeltjes van het verleden niet meer werken. Je moet verbonden zijn met de toekomst, als mens, als onderwijsinstelling en als bedrijfsleven. De gepresenteerde trends hebben een enorme impact op samenleving, politiek, onderwijs en economie. Na de Wake-Up Call hebben wij een viertal relevante clips laten zien uit verschillende VPRO Tegenlicht uitzendingen. Elke clip sloten we af met een stelling en via Kahoot, een online stemmodule, vroegen we aan de studenten om via hun smartphone hun mening te geven. Op basis van deze stemming zijn we de dialoog met de zaal aangegaan. Het was experimenteel, dynamisch en soms hilarisch want niet alles ging goed. Het was de eerste keer dat we dit systeem gebruikten en dan is alles even wennen. Maar het bracht veel interactie tot stand en daar was het om te doen. Hieronder delen we onze slides en video:

     

    KLM ziet kansen om de loonkosten te verlagen en de service te verhogen
    De KLM Director Innovation Rogier van Beugen gaf inzicht hoe belangrijk automatisering en robotisering is voor de KLM. Zij ondernemen in een regio waar zij de hoogste loonkosten hebben ten opzichte van hun concurrenten en automatisering en robotisering moet zorgen voor een verlaging van deze kosten. Dat betekent heel concreet minder banen en meer laten doen door robots. En daar zijn ze al heel ver mee. KLM ziet kansen om de service te verhogen en de loonkosten te verlagen maar het is uiteindelijk de klant die bepaald.

    Deloitte: 2 tot 3 miljoen banen op de tocht
    De afsluiting kwam voor rekening van Theo Bakker, hij is bij Deloitte senior manager onderwijs. Hij presenteerde het onderzoeksrapport van Deloitte waarin ze voorspellen dat er 2 tot 3 miljoen banen in Nederland op de tocht staan. Duidelijk werd ook dat onderwijs momenteel opleidt voor banen die er straks niet meer zijn en nog niet opleidt voor banen die er straks wel zijn. De vraag was ook of er straks wel voldoende banen zijn en wat voor opleiding je nodig hebt voor deze banen. Aan het eind van zijn sessie heeft hij de studenten uitgedaagd om de teksten van de website van hun studie te herschrijven alsof het al 2025 is. Welke vakken zouden dan kunnen vervallen en welke vakken zouden toegevoegd moeten worden? Het resultaat was dat de meningen en ideeën nogal uiteen liepen en dat dit zeer moeilijk in te schatten is. Doordat het tempo van de kennisveroudering hoog ligt is het van belang om goede vaardigheden aan te leren. Tevens is het van belang om een leven lang te leren en verbonden te blijven met de ontwikkelingen die gaande zijn. De kans dat je werk krijgt waarvoor je bent opgeleid wordt steeds kleiner.

    De afsluitende dialoog was zo interessant dat in overeenstemming met de zaal de borrel een kwartier werd opgeschoven. Dus een kwartier minder borreltijd voor de studenten dan moet het wel een succes geweest zijn 🙂

    In een eerder blog hebben wij al eens onze Storify over robotisering gedeeld. Hier staan veel links naar websites, video’s en onderzoeksrapporten zodat je je kunt verdiepen in deze bijzonder interessante materie.

    Nog wat ander leesvoer wat wellicht interessant is met betrekking tot onderwijsvernieuwing zijn de blogs op de website van Fountainhead Jan-Henk:
    Een open brief aan Jet Bussemaker
    Ga je voor het geluk van je kind of voor diploma’s

    Door Robotisering zal de arbeidsmarkt en het onderwijs sneller moeten kantelen

    UPDATE 18-6-2015

    Er is veel gaande rond dit onderwerp. Zo kwam het Rathenau Instituut met het rapport “Werken aan de robotsamenleving”. Het was dus weer tijd om mijn Storify aan te vullen met nieuwe links, video’s en met nieuwe verhalen. Het is ietwat ‘chronologisch’ van opzet en de updates staan dan ook onderaan. Mijn Storify is onderaan dit blog toegevoegd.

    ‘Automatisering leidt in Nederland tot substantieel baanverlies. Ondanks een groot aandeel hogeropgeleiden, wordt de economie flink geraakt’, zegt Deloitte in hun rapport ‘De impact van automtisering op de Nederlandse Arbeidsmarkt’. We moeten rekening houden met substantieel baanverlies in de toekomst. De impact van automatisering op de Nederlandse samenleving zal groot zijn. Volgens hun inschatting is een mogelijk banenverlies van 2 tot 3 miljoen een conservatieve inschatting. Niet alleen de MBO beroepen met 1,3 miljoen banen worden geraakt, bij de hoger opgeleiden zullen zo’n 0,6 miljoen banen verdwijnen. Dit Deloitte rapport staat verder op in mijn Storify.

    Tijdens het ‘Jong Professional Event’ gaf ik tweemaal een parallelsessie over de invloed van robotisering en automatisering op de arbeidsmarkt en het onderwijs. De insteek was om een kleine update te geven over de ‘stand der zaken’ van dit moment om daarna met elkaar wat te filosoferen over de impact en de consequenties. Het waren twee uiteenlopende sessies waar velen onderwerpen werden aangestipt. De bezoekers hadden behoefte aan wat meer achtergrond informatie zodat ze zich kunnen inlezen. Terwijl ik bezig was met wat video’s toe te voegen aan mijn slidehare kwam ik er achter dat dit niet goed genoeg was. Het moest completer worden. En daar is Storify een heel leuke tool voor. Ik heb geprobeerd om het overzichtelijk te houden en chronologisch. Het is veel maar natuurlijk zeker niet compleet. Neem de tijd ervoor om alles eens rustig te bestuderen en te laten landen. De conclusie van Storify; We moeten de arbeidsmarkt, economie en onderwijs snel laten kantelen. We moeten ons voorbereiden op het nieuwe terwijl we nog niet weten wat dat is. Heb je vragen, opmerkingen of aanvullingen schroom niet omdat te melden in de ‘reacties’.

    Kort verslag van de derde Inspirerende Dialoog Sessie 2014

    Het was weer een dynamische ontmoeting afgelopen oktober bij de Inspirerende Dialoog sessies. Via deze mail geven wij een kort overzicht en wat linkjes naar de getoonde video’s.

    Bij iedere groep begonnen we met deze inleiding:

    De zomerperiode is echt een periode om de druk eraf te halen en even wat bij te lezen en inspiratie op te doen. Welke inzichten, inspiratie heb je op gedaan en wil je delen met de groep? Dit kan een boek zijn, een quote of een ervaring? En wie heeft er nog iets gelezen of gezien van het ‘huiswerk’ dat we ter inspiratie voor de leeslijst hadden meegegeven?

    Het leuke van de vele verschillende groepen is dat deelnemers onderwerpen aanhalen die wij als moderators nooit hebben kunnen bedenken en inbrengen en daardoor gaat de dialoog in iedere groep een hele ander kant uit.

    Wat ons als moderators opviel is dat in iedere groep aangehaald werd dat bij veel ondernemingen de omzet na de zomer wel weer aangetrokken is en dat er vertrouwen is in de toekomst. Dat is natuurlijk fijn om te horen. Aan de andere kant hadden we ondernemers in de groep die de ontwikkelingen die gaande zijn op wereldschaal voelen binnen hun eigen bedrijven. Zo is er een ondernemer die geïnvesteerd heeft in een fabriek in een Turkse stad die net ten noorden van Kobani ligt. Hij neemt het risico niet om zijn mensen bloot te stellen aan de gevaren die er volop zijn net over de grens. Hij kijkt eerst de kat uit de boom voordat hij een volgende stap zet. Twee andere ondernemers hebben direct te maken met de boycotten en andere sancties door het Russische en Oekraïense conflict.

    Na deze inleiding hebben we laten zien hoe Lodewijk Asscher onze minister van Sociale Zaken en vice-premier binnen een half jaar een ‘draai’ maakte van; ‘dat we moeten strijden voor eerlijke banen en dat de technologische vooruitgang dit niet in de weg mag staan’, naar ‘dat Nederland rekening moet houden met een baanloze toekomst’.

    In lijn van dit onderwerp hebben we deze video laten zien:

    Human Need not apply 

    De video is de tijd van het kijken meer dan waard. Het laat de laatste stand van de robotisering en automatisering zien en zet de robotisering in historisch perspectief. Het geeft inzicht hoe de arbeidsmarkt zich ontwikkelt. Het laat zien hoe wij eerst onze spierkracht gebruikten en hoe deze spierkracht overgenomen werd door de technologie waardoor we veel meer gebruik konden maken van onze denkkracht. Wat nu als de computer, Artificial Intelligence en robots die alsmaar slimmer worden ook langzaam onze denkkracht overnemen?

    Tijdens de Inspirerende Dialoog ging het dan bij iedere groep ook wel over of en welke ethische kwesties die er zijn. Wat als er straks bijvoorbeeld 70 miljoen medewerkers in het transport thuis komen te zitten doordat chauffeurloos transport doorgevoerd is? In de video wordt gezegd:

    Er is geen economische wet of regel die bepaalt dat bij technologische ontwikkelingen er altijd meer en/of betere banen komen. Economics always win!Over de ethische kwestie hebben wij al eerder een blog geschreven: https://www.fountainheads.nl/zal-de-ethiek-bij-de-rabobank-zorgen-voor-baanbehoud/

    Een ander relevant blog over dit onderwerp is: https://www.fountainheads.nl/vraagt-het-ene-paard-zouden-mechanische-spieren-ons-overbodig-maken/

    Het gaat te ver om hier alle denkrichtingen, gevoelens en kansen die er in de groepen waren te beschrijven. Wel hadden we beloofd om meer informatie te delen over het ‘onvoorwaardelijk basisinkomen’, sommigen zeggen ook weleen gratis geld. Wim en ik hebben een MeetUp georganiseerd over dit onderwerp onder de vlag van VPRO Tegenlicht. Door de video’s op dit blog te bekijken ben je helemaal op de hoogte.

    De stand van zaken met betrekking tot robotisering bleek vele deelnemers wat prettig ongerust te maken. Dit hadden wij al verwacht en we wilden natuurlijk eindigen met handvatten om je eigen bedrijf veerkrachtig en toekomstbestendig te maken. Peter Diamandis, serial entrepreneur en oprichter van de Singularity University, heeft een mooie theorie waarmee je markt en je bedrijf kunt beoordelen op toekomstbestendigheid. Zijn  ‘6 D’s of Exponential Growth’ zeggen in het kort; Als hardware ooit software wordt dan wordt het ooit gratis en voor iedereen bereikbaar. Bekijk hier zijn video:

    En natuurlijk delen we hier ook onze presentatie:

     

    De data voor de Inspirerende Dialoog Sessies voor december 2014 zijn allemaal gepland en we hopen je daar weer te zien.

    Met inspirerende groet,

    Wim en Jan-Henk

     

    Zal de ethiek bij de Rabobank zorgen voor baanbehoud?

    Zal de Rabobank meer vriendjes worden met Watson dan met haar eigen personeel?
    Is het ethisch om mensen te vervangen voor apparaten, machines, AI en robots?

    Het zal niemand ontgaan zijn dat de kranten- en website-koppen de laatste tijd vol staan met kreten als:

    Robots stelen onze banen.001

    Vorige week schreef ik dit blog met de video “Human Need Not Apply”. Hierin wordt in een razend tempo de stand der techniek gepresenteerd. Je zou zomaar ongerust kunnen worden van het beeld dat hier neergezet wordt. Werd eerst onze spierkracht vervangen door mechanische spieren zo wordt nu onze denkkracht vervangen door mechanische hersenen. Voor iedereen die denkt; Dat zal! heb ik een klein gedeelte uit de video geknipt om je kennis te laten maken met Watson:

    Dus Watson is geen sciencefiction. Hij – zeg ik nou hij tegen een computer? – is gewoon hard aan het werk voor ons. Durf jij het straks aan om naar een dokter te gaan die geen gebruik maakt van Watson? Ik niet. Wij hebben nog de luxe dat die dokters redelijk binnen handbereik zijn. Maar in vele landen moet je daar soms nog uren voor lopen of rijden. Ook daar is Watson een oplossing voor, want hij is binnenkort ook in de cloud beschikbaar

    Nu de ethische kwestie. Als er robots of AI zijn die een taak beter kunnen uitvoeren dan een mens mogen we dat ten koste laten gaan van de werkgelegenheid? Jouw of mijn mening doen er eigenlijk niet toe. Want het is een retorische vraag. Het gebeurt namelijk al in het kapitalistische systeem.

    Foxconn, de fabrikant die de smartphone in je broekzak assembleert, gaat al zijn 1,2 miljoen medewerkers vervangen voor robots. De eerste 20.000 zijn al geleverd.

    Dichterbij huis zitten in 2016 50.000 werknemers uit de financiëlesector thuis op de bank. Een aantal zo groot als de Stad Alphen aan de Rijn en dit is nog maar een begin. De Rabobank schroomt niet om hieraan mee te doen. In 2014 en 2015 neemt de Rabobank afscheid van 8000 Rabo-medewerkers.

    Er is geen economische wet of regel die bepaalt dat betere technologie zorgt voor meer of betere banen voor mensen. Moet je als werkgever een ethische afweging maken? Volgens de Rabobank wel. Luister maar naar wat Maarten Korz van de Rabobank zegt in onderstaand fragment uit een interview met Fast Moving Target.

    In dit fragment zegt hij dat ze Watson zeer interessant vinden voor moeilijke taken. maar daar kleeft volgens Maarten wel een ethische kwestie aan. “Wil je als persoonlijke bank wel afdelingen vervangen door Watson?” Waarom zou de Rabobank nu wel rekening houden met hun personele bezetting als Watson bij hen op de werkvloer komt? Watson kan de taken beter uitvoeren dan mensen. Watson is goedkoper dan mensen. Simpele keus voor de Rabobank gezien de eerdere keuzes die ze gemaakt hebben. Dus een retorische vraag lijkt mij.

    Innovatie gaat altijd door zonder jou! Ethisch zal dat wellicht knellen maar wen er alvast maar aan.